Veldnamen op 't Bildt (1)
SYTSE KEIZER, OUDEBILDTZIJL
Bij het maken van een landschapsbiografie kan de toponymie ofwel de bestudering van veldnamen een belangrijk onderdeel zijn. Vorige bewoners van ’t Bildt, ook van Billând, hebben boereplaatsen, wateren en velden een naam gegeven en nooit zonder reden. Ik ga hier in op het belang van deze veldnamen bij een onderzoek.
Ouwe-Syl
De namen kunnen een verschillende oorsprong hebben. Een eigennaam, als in Attesweg, een gebeurtenis (de Krimoorlog) of de eigenschappen of het gebruik van een locatie, met als voorbeelden Walburg, Valbrug of Voorste en Achterste balkje.
In mijn publicaties heb ik al veel van deze veldnamen of toponiemen gebruikt. Bij het onderzoek naar de vroegere Ringwalburcht ten zuidoosten van St.-Annaparochie, heb ik maar liefst een negental namen gebruikt als aanwijzingen.
De afgelopen jaren zijn er al meer dan duizend veldnamen op ’t Bildt verzameld en op een rijtje gezet. Ik volsta hier met een tweetal voorbeelden,
het Zilvermeer en de (eenden)Kooi, beide in ‘t noorden van ‘t Bildt.
Het is denkbaar dat de veldnaam Zilvermeer (afbeeldingen 1 en 2) ontleend is aan een restant van de ingang van de waterweg, in het verlengde van de Holle Rijdt en iemand heeft dit de naam gegeven van Zilvermeer uit de titel van het boek De schat in het Zilvermeer van schrijver Karl May met zijn prairiehelden Winnetou en Old Shatterhand.
Het tweede voorbeeld is de veldnaam De Kooi (afbeeldingen 3 en 4). Deze eendenkooi vond ik voor collega Gerard Mast vlakbij Stad Niks. Ik werd hiervoor bedankt met het volgende mailtje. ’Hast my hielendal oertsjûge. Geweldich dizze fynst! No hawwe wy de koai fan Dirck Jansz te plak. De oplossing sit dus yn de fjildnamme De Kooi. Kinst ek de bûtengrins fan de ‘kooij cavel’ oanjaan op in kaartsje fan 1832? It giet om de bûtengrins fan de 20ste kavel.
Dêr soe dyn koai binnen falle moatte. Dy kavel is 28 morgen grut. It wurd ‘kooij cavel’ wurdt neamd yn de proklamaasje út 1696 en yn 1711 as ‘coycavel’.
De oplettende lezer ziet dat er ondertussen alweer meer veldnamen zijn genoemd in mijn tekst.
