Markante Bilkerts Dirk Rogchus Bokma
Markante Bilkerts, Dirk Rogchus Bokma
Sytse Keizer
Inleiding
Mijn verhaal begint in 1999 in de studiezaal van het gemeentehuis van ’t Bildt. Hier is op verzoek van de heer M.W. van der Sluis onderzoek uitgevoerd naar ene Dirk Rogchus Bokma en zijn familie. Meer dan tien jaar later, in oktober 2010, was ik pas begonnen met mijn wekelijkse werkbezoeken in de studiezaal. Ik had van de Ouwesylster timmerbaas Pyt van Slooten een vraag meegekregen: ‘Waar d’r ’n meester Bokma op ‘e Syl’?
Ja, die was er: Marten Alberts Bokma, hoofdonderwijzer van de Bijzondere school aldaar. (1898-1929). Deze school was door de Vrij-Evangelische Gemeente van Oudebildtzijl en Oude Leije, gesticht in 1886. De school is in 1913 omgezet in een gecombineerde school voor het Chr. Nat. Onderwijs van de Vrij-Evangelische Gemeente, de Hervormde en de Gereformeerde kerk.
Dirk Rogchus Bokma
De beantwoording van de vraag kreeg een totaal andere wending door de eerdere vorsing naar die andere Bokma, Dirk Rogchus. Daarin stond het volgende: ‘Dirk Rogchus Bokma is het jongste kind (geb. 2 mrt 1831) van Rogchus Alberts Bokma en Sijtske Martens van der Plaats. Zijn moeder sterft op 18 mei 1842 , Dirk wordt op 28 mei 1842 met zijn vader opgenomen in het armhuis, zijn vader sterft op 18 juni 1842, de kleine Dirk (11) blijft als wees achter in het ‘armhuis’. Later behoort Dirk tot het personeel van hetzelfde armhuis en is ‘leerling tot onderwijzer der jeugd’. Op 16 juni 1851 kreeg hij eervol ontslag als ondermeester te Vrouwenparochie, omdat ‘hij zich wilde doen opleiden in het positief Christelijk Onderwijs te Nijmegen’. In 1857 gaat hij naar Arnhem en was later ook werkzaam als hoofd der school in Franeker en Dokkum.
Maar waarom ging het ineens over deze Dirk Rogchus Bokma ?
Vanaf half augustus 1878 volgde de later Vincent van Gogh drie maanden een vooropleiding aan de Vlaamse opleidingsschool voor evangelisten aan het Sint-Kathalijneplein in Brussel. Onze Dirk Rogchus is daar dan directeur en geeft ook godsdienstles aan Vincent! Die vertrok daarna als evangelist naar de Belgische mijnstreek de Borinage. Twee jaar later keerde hij als beginnend kunstenaar terug in de stad en volgde lessen aan de kunstacademie. Nog veel later in 1902 bezoekt dochter van Dirk Rogchus, Sijtske haar oom Marten Alberts Bokma (hoofd van de school in Oudebildtzijl)…
(Andere) Bronnen oa. Liagre Guy ‘Een veelkleurig bestaan’.
Sannes Hartman. Geschiedenis van het Bildt, IIIA, blz. 328
Ferwerda Leendert, Een Uytland gheheten Bil, blz. 153
Van der Wal A, Cahier van. Blz. 131.
www.sytsekeizer.nl, sytse.keizer@gmail.com
