Hier het vervolg van de serie vensters van de cartografie van 't Bildt  In het venster carthografie 't Bildt heb ik uitvoerig de oudste kaart (Vitus von Drachsdorff ca 1504/1505), van 't Bildt aangehaald. die meer als een schets kan worden beschouwd, maar waarop wel de basis is gelegd voor de verkaveling van het Oud-Bildt (het gedeelte ten Zuiden van de Ouwe-Dyk.) Dit zal hier verder worden uitgewerkt.  De verkaveling van 't Oud-Bildt Tijdens de ophoging van de Monnikedijk (later Ouwe-Dyk) in 1505, werd ook begonnen met de verkaveling van 't Oud-Bildt. De boeren, kloostermeiers, monniken hadden al eerder grote stukken land in kavels, percelen verdeeld, die vaak loodrecht strekten op de zomerdijken.  't Oud-Bildt was al in 1509 in 42 kavels verdeeld tussen 1505 en 1508, ook moet in die periode de Blikfaart zijn gegraven. Na de verkoop van Fryslân en ’t Bildt aan Karel V in 1526, neemt de rentmeester van de Friese domeinen zelf de verpachting op hem. Toen is ’t Oud-Bildt op de tekentafel volgens ’n rationale verkaveling in 34 kavels verdeeld volgens de bijgevoegde afbeelding. Dit is de conclusie na een intensieve, lange studie van Douwe Zwart, Joop Woudstra en Sytse Keizer in 2016. De al aanwezige 42 kavels zijn dus toen daarna in 1527 samengevoegd tot het aantal van 34. Van 6 kavels is de exacte vorm nog niet bepaald. (zie rood cirkeltje om de kavelnummers) 

PKA staat foor 'Piet Kampen Aanhangwagen.' Pieter Kampen begon syn landboumesinefebryk op 1 jannewary 1946 deur 't overnimmen fan 'n klaine smidterij. ’t Febryk gong in 1951 fallyt. In de adfertînsy fan ’t deropfolgende boelgoed worden twee auto's noemd: ’n eentôns sloaten bestelauto "Chevrolet" en ’n fierpersoans lúkse auto "Ford Prefect." Op naam fan Pieter Kampen út St.-Anne stonnen de kintekennummers B-32002 , B-34496 en B-40901. Ut ’n adfertînsy in ’t ‘Fries Landbouwblad’ blykt dat bij ’t ‘Faillissements-Boelgoed’ op 24 jannewary 1952 fan P. Kampen syn Landbouwerktúgefebryk anneks smidterij in St.-Anne, de moderne inventaris en de hele foorraad landbouwerktúgen, ark en materialen worden ferkocht. O.â. fier rooitransporteurs (8, 10 en 12 m.), bitetransporteur op ferstelber onderstel (5,5 m.), anhangwagens, feldêgen, irpellichters, ploegen, waaieslepen, ’n groate pertij landboumesine-onderdelen ensoa. ’t Bedriif maakte ’n deurstart ônder de naam ‘N.V. Machinefabriek Kampen te St.-Annaparochie, Aanhangwagen en opleggerfabriek.’ Feerder waar d’r ok de mooglikhyd om truks op te bouwen met anhangwagens in deselde styl. Op ’n stoit werkten d’r fyftig mânly. PKA (de gerazy) waar dealer fan Fiat persoanewagens en had ok ’t dealerskap foor ‘Henschel vrachtwagens.’ PKA maakte meer as dúzzend oplêgers en anhangwagens. ’t Waren goeie produkten en sels defînsy kocht ’n sery fan fijf stiks. Op de RAI-tintoanstelling fan 1962 toande ‘Renova’ ônder ândere de lichtgewicht 'REKA-TRAILER' die’t in samenwerking met ’t trailerfebryk PKA) maakt worde. De trailer waar opboud met ’n sloaten alminium karrossery neffens ’t 'RENO-systeem.’ Dut waar ’n nij alminium profyl in kokerútfoering. De sijbeplating waar útwindig monteerber en demonteerber. Deur syn kokerprofyl gâf dut ’t groate sijdelingse styfhyd, wilens gyn houtopfullings of soksoort meer norig waren foor ’t anbringen fan de binnenbetimmering. In 1965 waren d'r moeilikheden en de "directuer is uit zijn functie ontheven". Maar de orderportefúlly waar goed fuld en 't bedriif bleef bestaan. In 1980 worde 't bedriif overnommen deur "Boorbedrijf Van Spijkeren en Boeve" út Kampen. In 1983 fiel dochs nag 't doek en 't mesinefabryk worde sloopt. Met dank an Jan de Vries Kyk foor útbraide informasy toefoegde stik út de Heerenveensche Koerier fan 1948 en "Wandeling 141-1 en 2" út de sery "Wandelingen" fan Douwe Zwart welke plaatst worden in "De Bildtse Post.

Boubedriif Stienstra bv ontston doe’t Jan Stienstra ’t bedriif fan syn hait Albert Stienstra in de Van Harenstraat met werkplaats in de Dordtse straat selsstandig fortsette. Dut sil soa in ’t jaar 1960 plakfonnen hewwe. Doe is d’r op Nassaustraat 5 in St.-Anne ’n nij huus boud met drie loadsen. Stienstra waar fooral richt op de utiliteitsbou (gebouwen sonder weunbestimming) en insidinteel ok weuningbou en partikuliere objekten. ’n Stikminnig ansprekende projekten: -        Bou Rooms-Katholike kerk in St.-Anne -        Nijbou De Vlaswiek foor ƒ 2.000.000,-- -        Utbraiding Beuckelaer foor ƒ 600.000,-- -        Nijbou skoalen in Stiens ƒ 700.000,-- -        Herbou Ons Huis na de fatale brand op 28 oktober 1968. naast annimmer waar Stienstra ok ’n enorme techneut en foor die tiid och soa foorútstrevend. D’r worde ’n boukraan, heftruk en sijladerheftruk kocht. Ok worde ’n aggregaat in ’n ôfdankte laadbak fan ’n frachtauto boud. De aigen frachtauto had ’n kraan en kompressor. Ok had Stienstra patint op ’t systeem fan eerappelfentilasy deur middel fan útklapbere driehoekige taps lopende houtene kokers, der’t dan deur Tolsma Techniek út Emmeloord ’n fentilator foor leverd worde. In de nacht fan 10 op 11 jannewary 1975 ontston d’r ’n groate brand in de middelste loads. Twee fan de drie loadsen gongen helendal ferloren en de eerste loads met derin de houtbewerkingmesines waar ok swaar beskadigd. De aigen loadsen mosten herboud worre en d’r kwam ’n fierde loads bij. Inmiddels waar Stienstra ok importeur worren fan Deense houtstookte sf-ketels. In 1979 waren d’r de perikels met de stoomfloit die’t op ’t dak fan de loads sat en de tiden fan begin en eande werk en de skofttiden angâf. De buren begonnen over ’t geluud te krimmeneren en bij eandsybeslút ferboad de Raad van State de floit.In 1984 waar in de bouw hest gyn werk meer. D’r waar nag een timmerman over foor wat onderhoudswerksemheden. In de jaren rônd 1990 hinne ontston d’r ’n geskil met de ferteugenwoordiger fan de kachels en d’r kwammen ferskaidne  rechtssaken. Ondanks dat Stienstra die won, gong ’t bedriif as gefolg hierfan fallyt. Dut is ’n úttreksel út ’t hele ferslag fan Piet Bootsma, in dienst as kalkulator, tekener en boekhouwer. Onder de knop ‘Documenten’ onderan dut bladsy, fine jou ’t hele ferslag, inklusief oversicht bouprojekten en list fan werknimmers deur de jaren hine, en de kranteberichten. Febrewary 2024

Binnenkort beschikbaar in het Bildts.

Opricht: 11 oktober 1960. Doel: befordere fan ’n passende frijetiidsbesteding foor werkloazen, infaliden en bejaarden út de Oast- en Westhoek. Dorpshuus: Ouwe-Dyk 904, St.-Jabik/Oast- en Westhoek Leden: oktober 1960 – 45 leden. Eand 1961 – 68 leden. ’t Pand worde eerst ’t kluphuus noemd, later kluphuus ‘De Spitsroeden.’ Deuze naam ontston deurdat de rij húzzen dert ’t kluphuus ston in de folksmônd ‘De Spitsroeden’ noemd worde. ’t Huus waar festigd in de foormalige herberg fan Roel Fopma. Syn seun Foppe skonk ’n bedrag fan Fl.1000,- Dut bedrag worde beheerd deur gemeente ’t Bildt. De rinte hierfan most brúkt worre om alle jaren op 19 april, de jareg fan syn mim, inkele frôly fan ‘De Spitsroeders’ te trakteren. ’t Overbleven bedrag waar foor de soasiteit. Mocht de ferening opheven worre, dan souwen B & W ’t overbleven geld brúkke foor ’n besondere traktasy an de beweuners fan ‘Beuckelaer’ in St.-Anne. De femily Fopma skonk ok ’n wisselbeker en ’n kachel en ’n stikminnig leden houden aksys om sinten foor floerbedekking en ’n nij biljert te krijen. Dut lukte útstekend en hierover worde sels in de Luwter krant in 1963 ’n mooi stik skreven. Hierin worde ok fermeld dat d’r speuld worde om de ‘Roel Fopma-wisselbeker’ deur 34 spelers. De wedstriid om deuze wisselbeker wort teugenworig nag alle jaren speuld. D’r stonnen twee biljerttafels in ’t kluphuus: een boven en een ônder an de oastkant. Feerder waar d’r nag ‘n rúmte an de westkant der’t men kaartte. De frôlyferening maakte fan ’t overbleven bedrag fan de opbringst fan de aksys kleedsys foor op de tafels en fitrazy foor de rútten. Deuze ferening skonk feerder een keer in ’t jaar ’n bedrag ant steun fan ’t kluphuus. De frôly fan de leden fan ‘De Spitsroeden’ sorgden foor de skoanmaak fan ’t gebou. Naast biljertten fermaakten de mînsen hur met krús- en klaverjassen. De wonnen prizen bestonnen naast medallys fooral út wust en rookgoed krekt as segaren, tebak, asbakken en anstekers. D’r waren ok optredens. Soa speulde op 26 febrewary 1969 ’n foordrachtkûnstneres, A. van der Kuur-Faber út Heerenveen, op met ’t stik ”De sûnde fan Haitze Holwerda.” Foor dut optreden brocht sij Fl. 125,00 in reken. In 1988 ferhuusde de kleuterskoal fan de Oast- en Westhoek na de Westhoekskoal werdeur ’t frijkommen gebou deur ferening ‘De Spitsroeden’ kocht worde fan de gemeente foor ’t simboalise bedrag van Fl. 1,00. Dut is ’t teugenworige pand an de Ouwe-Dyk, nummer 904. ’t Worde ferboud, d’r worde ’n keuken plaatst en feerder anpast ant fereningsgebou. De opening waar eand 1988. Maar ’t ledetal liep werom en in 1995 waren d’r nag maar sestyn betalende leden en worde d’r wainig ant niks met ’t gebou deen. In maai 1996 worde d’r hússyriem ’n skriven brocht met as titel: “Behoud de Spitsroeden.” Dut gebeurde deur ’n stikminnig aktive dykbeweuners tegaar met twee leden fan ’t  bestaande bestuur die’t ’t spitig fonnen dat ’t pand d’r ferwaarloasd bij ston. Sij fonnen ’t tiid om d’r nij leven in te blazen, op foorwaarde dat de dykbeweuners hier achterstonnen. En dat stonnen se gelukkig. D’r kwammen feul nije leden en begûnstigers bij werdeur d’r meer finansjele rúmte kwam. D’r kwam ’n nij bestuur, met ’n aktiviteitekommissy en d’r worde ’n prot organiseerd fan oktober ant en met maart. Feerder worde d’r besloaten om ’t gebou te ferhuren foor fesys, fergaderings ensoa. Fan april ant en met septimber is ’t gebou in prinsipe dicht en is d’r alleen maar ferhuur. Foor ’t seisoen oktober 1996 - april 1997 worde in de aktiviteitekrant, die’t ok hússyriem ferspraid worde, ’n roaster anboaden: Maandegavend: rippetisyavend teneelferening ‘De Oasthoek.’ Dînsdegavend: kursus sels ’n beer fan leer make. Eenkeer op dînsdagavend op 5 novimber: wînskaarten make. Dînsdagavens in novimber: basiskursus binnenhuusarsjitektuur. Dînsdagavend fan 10 jannewary ôf: kalligrafykursus. Woensdegaven:1x in de maand bloemskikkursus. Donderdegoffend: kreätyf met de naaimesine foor alle leeftiden. Eenkeer op frijdegoffend: krânsen make fan bôldeeg. Losse aktiviteiten:  Kaart- en biljertoverdagen. Spinne fan wol. Onder foorbehoud: Aerobics. Biljertles. Kursus kreätyf skildere. Sprokys- en ferhaleavend. Mezykavend. (deuze kursussen binne allegaar een seisoen of meerdere geven). Op saterdagoverdâg worde d’r foor basisskoalkines ‘De Kidsroeden’ houwen deur ’n stikminnig anthoesjaste ouweloi en dykbeweuners. Aktiviteiten waren ô.â.: Figuursage. Bôldegen. Bútsoeke. Surprises make. Fisoverdâg. Pepier-masjee. Filmoverdâg. Op 20 en 21 septimber 1996 worden open dagen houwen werbij men ’t gebou bekike kon en ônder genot fan ’n bakky koffy/thee in de kunde komme kon met ’t bestuur en de aktiviteitekommissy, maar hur ok alfast opgeve kon foor ’n workshop of kursus/aktiviteit. ’t Waar ’n groat súkses en de jaren derna waar d’r nag ’n prot animo, maar dochs liep ’t antal aktiviteiten gelaidlik werom ant ’t punt wer’t ’t nou is.  De kegelclub ‘De Tuke Gooiers’ het ‘De Spitsroeden’ ok nag ’n stikminnig seisoenen huurd op woensdegavend doe’t kafee “De Oasthoek” de deuren sloat. De aktiviteiten teugenworig bestaan fooral út biljerten, met ’n flink antal deelnimmers; soawel kompetisy as wedstriden en losse aktiviteiten krekt as kassy biljerte. Feerder de ‘Oudhollânse spelletsyavend’ en de ‘Buredâg’,  tegaar met streekbelang ‘Oast- en Westhoek.’ De jaarfergadering fan ’t streekbelang wort ok in dut gebou houwen. Feerder wort ’t gebou regelmatig ferhuurd foor klaine fesys, an ’n klaverjasferening, foor EHBO-kursussen, fergaderings ensoa. Sont 2019 het ’t gebou fan ‘De Spitsroeden’ ok de status fan dorpshuus. Dut betekent dat de gemeente gebrúk maakt fan ’t gebou as stimbero en feerder foor fergaderings, foorlichtingsavens en ’t adfysloket ‘Bouwen aan de Bildtdijken.’ Deur deuze status het ‘De Spitsroeden’ meer bestaansrecht en finansjele sekerhyd kregen. Tekst: Rennie Steensma-Krottje