5 Ds Schuilingstraat 6
Sylster Siel Ds. Schuilingstraat 6
SYTSE KEIZER, OUDEBILDTZIJL
Van Vermaanhuis tot Julianatoren
Al in 1636 bevond zich in Oudebildtzijl een zogenaamd ‘Vermaanhuis’ de kerk van de Doopsgezinden, ook wel Menisten genoemd. Deze geloofsgemeenschap werd aanvankelijk slechts oogluikend toegelaten en kreeg pas in 1672 het recht om haar geloof vrij uit te oefenen.
Oorspronkelijk waren er twee Doopsgezinde gemeenten op het Bildt. In 1806 besloot de gemeente uit St. Annaparochie zichzelf op te heffen en zich aan te sluiten bij die van Oudebildtzijl. Op 21 december van dat jaar werd de nieuwe vermaning met bijbehorende pastorie officieel in gebruik genomen. (afbeelding 1).
Architectuur en Monumentale Waarde
De Doopsgezinde vermaning in Oudebildtzijl is een monument van oudheidkundige waarde. In 1909 volgde een uitbreiding met een voorliggende pastorie en de karakteristieke houten Julianatoren, die wordt bekroond door een ingesnoerde naaldspits. (afbeelding 2).
De vermaning zelf is opgetrokken uit baksteen en heeft een pannen gedekt driezijdig schilddak.
Het gebouw is voorzien van rondboogvensters met houten tracering, en een venster bevat snijwerk in empirestijl. Het interieur wordt gesierd door een loshangend houten tongewelf en bevat onder andere een gepaneelde houten scheidingswand met gecanneleerde pilasters en Ionische kapitelen, een (deels oorspronkelijk) preekstoel met rug- en klankbord in empirestijl, een eenvoudig orgel uit 1896 op de galerij, twee koperen kroonluchters en enkele sobere kerkbanken, waarvan twee overhuifd en eveneens voorzien van empire-details.
De Doopsgezinde vermaning en de Julianatoren vormen samen een harmonieus geheel en zijn van grote architectonische en historische betekenis. Het gebouw heeft sinds 1997 geen kerkfunctie meer.
De Julianatoren en de Klok
Na de geboorte van prinses Juliana in 1909 werd overal in het land de vreugde tot uiting gebracht, ook in Oudebildtzijl waar de klokken luidden. Dit leidde tot het scheuren van het klokje op de bewaarschool, (nu ‘de Jonge Syl’) Dankzij Koninklijke steun kon een nieuwe klok worden aangeschaft en werd in de toren van de Doopsgezinde kerk gehangen. Sindsdien draagt de toren de naam ‘Julianatoren’. De oorspronkelijke klok werd tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter geroofd. Na de oorlog werd een nieuwe klok geschonken door Hare Majesteit de Koningin.
Ten heden dage is ook de Juliantoren onderdeel van het cultureel bezoekerscentrum de Aerden Plaats en vinden er regelmatig
concerten in het kerkje plaats.
‘Zou dominee Roelof Schuiling de moderne geluiden gewaardeerd hebben?!’ Een mooie plek voor je ogen en voor je oren.
Hou maar zo!’ (bron: Alan Laws, Facebookpagina Ds.Schuilingstraat: ons verleden, ons heden)
Colofon
HPP (Historische Percelen Projecten)
Project ‘Sylster Siel’
